Bądź na bieżąco z nowościami w naszym muzeum i zapisz się do newslettera. Co jakiś czas otrzymasz od nas informacje o wydarzeniach. Zapraszamy










Twoje położenie: Strona główna / Zbiory / Grzybowo

Grzybowo

Zabytki archeologiczne z grodu w Grzybowie
 


Zdjęcie lotnicze grodu

Grzybowo to wieś położona 6 km na północny-wschód od Wrześni. Na jej terytorium znajduje się duże, dobrze zachowane wczesnośredniowieczne grodzisko. W XIX wieku niemiecki badacz Wilhelm Schwartz przeprowadził na grodzisku niewielkie badania sondażowe. Kontynuatorem prac archeologicznych był Olgierd Brzeski, który w 1937 roku założył na majdanie grodziska niewielki wykop sondażowy. Po zakończeniu prac ziemnych doszedł do wniosku, że pod warstwą ziemi ornej znajduje się warstwa kulturowa z licznym materiałem zabytkowym. Z pomocą archeologów wydobytą ceramikę wydatował na X wiek. Wyniki swoich badań opublikował w roku 1938 w czasopiśmie „Z otchłani wieków”. Do młodzieńczej fascynacji grodziskiem w Grzybowie dr Brzeski powrócił po kilkudziesięciu latach. Rozpoczął od poszukiwań osób, które pomogły by przebadać grodzisko w Grzybowie. Trafił do PTPN i to z Ich ramienia rozpoczęły się trwające do dziś badania. W 1988 roku przystąpiono do wstępnego rozpoznania grodziska metodą odwiertów geologicznych. Wyniki były na tyle obiecujące, że rozpoczęto badania wykopaliskowe. Konsultantem i opiekunem naukowym prac archeologicznych na grodzisku w Grzybowie została prof. Zofia Kurnatowska, kierownikiem prac w terenie mgr Mariusz Tuszyński.

Foto Foto

Teren, na którym położone jest grodzisko zasiedlane było od najdawniejszych czasów. Początki osadnictwa sięgają mezolitu (około 8–10 tys. lat wstecz). Dowodem na to są licznie występujące zabytki krzemienne (do 2004 roku znaleziono ponad 1100 sztuk rozmaitych narzędzi i odpadów po produkcyjnych wykonanych z krzemienia).

Z przeprowadzonych dotychczas badań wynika, iż gród w Grzybowie powstał na początku X wieku. Był otoczony wałem mierzącym 16 m wysokości. W trakcie budowy wału zużyto 90 tys. m3 dębów, tyle samo ziemi, gliny i piasku. Obecnie wał na grodzisku w najwyższym miejscu sięga 9 metrów. Całkowita powierzchnia grodziska wynosi 4,7 ha, a jego wnętrze ma powierzchnię 2,2 ha. Oprócz wałów, które widać gołym okiem, podczas badań uchwycono konstrukcje wałów grodu mniejszego (gród posiadał dwa wały od zewnątrz, widoczne do dzisiaj i wewnątrz, które otaczały tzw. gród mniejszy).

Naczynie gliniane

W trakcie badań archeologicznych uzyskano liczny materiał zabytkowy. Najliczniejszą grupą zabytków jest ceramika, której zebrano ponad 2,5 tony. Z jej fragmentów wyklejono kilkadziesiąt naczyń.

Drugą kategorią zabytków są tzw. zabytki wydzielone, w skład których wchodzą przedmioty wykonane z kości i poroża (igły, szydła, ozdobne tulejki do noży, okładziny grzebieni, groty strzał), zabytki wykonane z żelaza (np. noże), przedmioty drewniane, fragmenty obuwia skórzanego, przęśliki, osełki, ozdoby i przedmioty luksusowe.

Foto Foto Foto Foto Foto Foto Foto Foto Foto

Na szczególną uwagę zasługują odnalezienie w 1999 roku pozostałości odkrytego w końcu XIX wieku skarbu. W skład skarbu weszło ponad 800 fragmentów srebrnych monet arabskich „dirchemów” z X wieku i pocięte srebrne ozdoby. W 2001 roku odnaleziono fragmenty naczynia, w którym ukryto skarb. Dirchemy, na naszych ziemiach służyły jako środek płatniczy. Chociaż nie posiadały wartości nominalnej, jako środek płatniczy wykorzystywano srebro z którego były wykonane.


                                                                            Dorota Dominiczak-Głowacka